Stap door! Tutorlezen voor de basisschool
uitvoerende instelling: Stap door! is ontwikkeld bij Sardes in Utrecht en wordt op zo'n zestig basisscholen gebruikt. Omdat het project zich richt op begeleiding bij lezen wordt het ook wel aangeduid als een tutorproject. Hieronder wordt een algemene werkwijze beschreven.
gestart in: Na twee proefjaren is het project in schooljaar 1997-1998 landelijk verspreid.
doel: Het bevorderen van de goede relaties tussen leerlingen en het verbeteren van het sociale klimaat op school. Het stimuleren van het leesplezier en het verbeteren van de leesvaardigheid. Het vergroten van het onderwijsondersteunende gedrag van de ouders.
mentees (tutees): alle leerlingen uit groep 4 (een enkele technisch zeer zwakke lezer uitgezonderd).
mentoren (tutoren): De tutoren zijn leerlingen uit groep 7 en/of 8. In principe worden alle leerlingen uit de bovenbouw tutor (dus zowel goede als minder goede lezers!), behalve leerlingen die echt geen tutor van een jonger kind willen worden.
begeleiding mentoren (tutoren): De training bestaat uit acht lessen vooraf (de zogenaamde begintraining) en zes lessen tijdens het project (de zogenaamde inhoudelijke training). De begintraining gaat in op diverse sociale, communicatieve, didactische en algemene begeleidingsvaardigheden. Zo leren tutoren bijvoorbeeld een jonger kind op zijn gemak te stellen, goed te luisteren, goede vragen te stellen, hulp te geven door vragen te stellen en een kind te motiveren. In de inhoudelijke training leren tutoren hoe zij een jonger kind kunnen begeleiden bij het begrijpend lezen. Zij leren (door eenvoudige vragen te stellen) een zestal begrijpend leesstrategieën te stimuleren bij hun leerling/tutee. Ook wordt tutoren geleerd hoe zij het lezen zo goed mogelijk kunnen stimuleren. Na afloop van de trainingen worden de tutorleestijden steeds in de klas nabesproken. De trainingen worden gegeven door de eigen groepsleerkracht en staan beschreven in de Stap door!-handleiding.
omvang project: Het project is vrij beschikbaar op de markt. Schatting is dat zo'n zestig basisscholen (150 leerlingen) gebruik maken van Stap door!
mentoring(tutoring)activiteiten: Twee à drie keer per week lezen de koppels samen gedurende een half uur. Zij lezen uit het speciaal ontwikkelde Stap door!-verhalenboek en ook uit zelfgekozen leesboekjes. Een aantal keer per jaar lezen de groep 4-leerlingen ook met kleuters.
producten: Stap door!-handleiding, kopieermap, video, verhalenboek, strategieposters en tutorkaarten (met vragen voor de leerlingen). Deze materialen (en prijslijsten) zijn te bestellen bij Buro Extern in Alkmaar: www.extern.nl.
Een algemene beschrijving van het Stap door!-project is te vinden in de publicatie: Leesmaatjes, Stap door! in de schoolpraktijk: www.sardes.nl.
evaluatiegegevens: Vedder, P. & W. van den Broeck, 1998, Stap door! Tussen mogelijkheid en haalbaarheid. De implementatie en effecten van een tutorprogramma voor lezen. Leiden: Universiteit Leiden, Afdeling Onderwijsstudies/Afdeling Orthopedagogiek.
contactpersoon: Karin Vaessen, Sardes, e-mail: k.vaessen@sardes.nl.
Naar boven